การฟ้องหย่า ทำอย่างไร? คู่สมรสสามารถฟ้องหย่าได้ในกรณีใดบ้าง

การฟ้องหย่า ทำอย่างไร? คู่สมรสสามารถฟ้องหย่าได้ในกรณีใดบ้าง

การสมรสเป็นการสร้างครอบครัวตามกฎหมาย แต่ในบางกรณีชีวิตคู่ไม่อาจดำเนินต่อไปได้ คู่สมรสอาจตัดสินใจแยกทางกัน และหากไม่สามารถตกลงหย่ากันโดยความยินยอมได้ การฟ้องหย่าต่อศาลอาจเป็นทางออกตามกฎหมาย

บทความนี้จะอธิบายหลักกฎหมายเกี่ยวกับการฟ้องหย่า เหตุฟ้องหย่า และขั้นตอนการดำเนินคดีเบื้องต้นที่ควรรู้

การหย่ามีกี่ประเภท?

ตามกฎหมายไทย การหย่ามี 2 วิธี ได้แก่

1. การหย่าโดยความยินยอม

เป็นกรณีที่สามีและภรรยาตกลงยินยอมหย่ากันทั้งสองฝ่าย และไปจดทะเบียนหย่าต่อนายทะเบียน

วิธีนี้เป็นวิธีที่สะดวก รวดเร็ว และมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการฟ้องคดีต่อศาล

2. การหย่าโดยคำพิพากษาของศาล

หากคู่สมรสฝ่ายหนึ่งไม่ยินยอมหย่า หรือไม่สามารถตกลงกันได้ อีกฝ่ายอาจต้องยื่นฟ้องหย่าต่อศาล โดยต้องอาศัยเหตุฟ้องหย่าตามที่กฎหมายกำหนด

ฟ้องหย่าได้ทุกกรณีหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่ได้

การฟ้องหย่าต่อศาลไม่ใช่เพียงเพราะหมดรักหรือไม่ต้องการอยู่ร่วมกันอีกต่อไป แต่ผู้ฟ้องต้องมีเหตุฟ้องหย่าตามที่กฎหมายบัญญัติไว้

หากไม่มีเหตุฟ้องหย่าตามกฎหมาย ศาลอาจพิพากษายกฟ้องได้

เหตุฟ้องหย่าที่พบบ่อย

ตัวอย่างเหตุฟ้องหย่าที่พบได้บ่อย ได้แก่

1. มีชู้หรือยกย่องผู้อื่นฉันสามีภริยา

หากคู่สมรสมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับบุคคลอื่น หรือแสดงตนอยู่กินกับบุคคลอื่นในลักษณะสามีภริยา อีกฝ่ายมีสิทธิฟ้องหย่าได้

2. จงใจละทิ้งร้าง

กรณีคู่สมรสฝ่ายหนึ่งละทิ้งอีกฝ่ายไปเกินหนึ่งปี หรือแยกกันอยู่โดยไม่มีเหตุอันสมควร อีกฝ่ายอาจใช้เป็นเหตุฟ้องหย่าได้

3. ทำร้ายร่างกายหรือทำให้ได้รับความเดือดร้อนอย่างร้ายแรง

เช่น

• ใช้ความรุนแรงในครอบครัว
• ทำร้ายร่างกายเป็นประจำ
• ข่มขู่คุกคามอย่างร้ายแรง

4. ไม่อุปการะเลี้ยงดู

หากคู่สมรสฝ่ายหนึ่งไม่ให้การอุปการะเลี้ยงดูตามสมควร อีกฝ่ายอาจใช้เป็นเหตุฟ้องหย่าได้

5. วิกลจริต

หากคู่สมรสเป็นบุคคลวิกลจริตติดต่อกันเป็นเวลานานตามที่กฎหมายกำหนด อีกฝ่ายอาจมีสิทธิฟ้องหย่าได้

6. แยกกันอยู่เป็นเวลานาน

ในบางกรณีที่คู่สมรสแยกกันอยู่เป็นเวลานานจนไม่อาจกลับมาใช้ชีวิตร่วมกันได้อีก กฎหมายเปิดช่องให้ฟ้องหย่าได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด

ฟ้องหย่าต้องฟ้องที่ศาลใด?

โดยทั่วไป คดีฟ้องหย่าจะอยู่ในอำนาจพิจารณาของศาลเยาวชนและครอบครัว

ผู้ฟ้องควรตรวจสอบเขตอำนาจศาลให้ถูกต้องก่อนยื่นฟ้อง เพื่อป้องกันปัญหาด้านกระบวนพิจารณา

ฟ้องหย่าแล้วเรียกร้องอะไรได้บ้าง?

นอกจากการขอให้ศาลพิพากษาหย่าแล้ว คู่สมรสอาจมีคำขออื่นประกอบด้วย เช่น

• ขออำนาจปกครองบุตร
• ขอค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร
• ขอค่าเลี้ยงชีพ
• ขอแบ่งสินสมรส
• ขอให้คืนทรัพย์สิน
• เรียกค่าทดแทนจากคู่สมรสหรือบุคคลภายนอกในบางกรณีที่กฎหมายกำหนด

ดังนั้น คดีหย่าจึงมักเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินและสิทธิของบุตรควบคู่กันไป

หลักฐานสำคัญในการฟ้องหย่า

การฟ้องหย่าไม่ใช่เพียงการกล่าวอ้าง แต่ต้องมีพยานหลักฐานสนับสนุนข้อกล่าวอ้างด้วย

ตัวอย่างเช่น

• ทะเบียนสมรส
• สูติบัตรบุตร
• ภาพถ่าย
• ข้อความสนทนา
• ข้อมูลจากสื่อสังคมออนไลน์
• เอกสารทางการเงิน
• พยานบุคคล

ยิ่งมีพยานหลักฐานชัดเจน โอกาสพิสูจน์ข้อเท็จจริงต่อศาลก็ยิ่งมีมากขึ้น

ฟ้องหย่าต้องมีทนายความหรือไม่?

กฎหมายไม่ได้บังคับว่าต้องมีทนายความ

อย่างไรก็ตาม คดีหย่ามักมีประเด็นเกี่ยวกับ

• สิทธิในตัวบุตร
• สินสมรส
• หนี้สิน
• ค่าอุปการะเลี้ยงดู
• ค่าทดแทน

ซึ่งอาจมีรายละเอียดทางกฎหมายค่อนข้างมาก การปรึกษาทนายความก่อนดำเนินคดีจึงช่วยให้สามารถวางแนวทางการดำเนินคดีและรักษาสิทธิของตนได้อย่างเหมาะสม

สรุป

การฟ้องหย่าเป็นกระบวนการทางกฎหมายสำหรับกรณีที่คู่สมรสไม่สามารถตกลงหย่ากันได้ โดยผู้ฟ้องต้องมีเหตุฟ้องหย่าตามที่กฎหมายกำหนดและมีพยานหลักฐานสนับสนุนข้อกล่าวอ้าง

นอกจากการขอให้ศาลพิพากษาหย่าแล้ว คดีหย่ายังอาจเกี่ยวข้องกับเรื่องบุตร สินสมรส ค่าอุปการะเลี้ยงดู และสิทธิอื่น ๆ อีกหลายประการ ดังนั้น ก่อนตัดสินใจดำเนินคดี ควรศึกษาข้อกฎหมายและปรึกษาทนายความเพื่อวางแนวทางที่เหมาะสมกับแต่ละกรณี