สัญญาจ้างปีต่อปีหมดสัญญา มีสิทธิได้เงินอะไรบ้าง?

สัญญาจ้างปีต่อปีหมดสัญญา มีสิทธิได้เงินอะไรบ้าง

ลูกจ้างจำนวนไม่น้อยทำงานภายใต้สัญญาจ้างที่กำหนดระยะเวลา เช่น สัญญาจ้าง 1 ปี และมีการต่อสัญญาเป็นรายปี เมื่อใกล้ครบกำหนดสัญญา หลายคนมักสงสัยว่า หากนายจ้างไม่ต่อสัญญา หรือสัญญาสิ้นสุดลงตามกำหนด จะมีสิทธิได้รับเงินหรือค่าชดเชยอะไรบ้าง

สัญญาจ้างกำหนดระยะเวลาคืออะไร

สัญญาจ้างกำหนดระยะเวลา คือ สัญญาที่ระบุวันเริ่มต้นและวันสิ้นสุดของการจ้างงานไว้อย่างชัดเจน เช่น

• เริ่มงานวันที่ 1 มกราคม 2568
• สิ้นสุดสัญญาวันที่ 31 ธันวาคม 2568

เมื่อถึงกำหนดวันสิ้นสุด สัญญาจะสิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติ เว้นแต่คู่สัญญาจะตกลงต่อสัญญากันใหม่

เมื่อหมดสัญญา นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยหรือไม่

โดยหลักแล้ว หากเป็นสัญญาจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาแน่นอนและสิ้นสุดลงตามกำหนด ลูกจ้างอาจไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย

อย่างไรก็ตาม กฎหมายแรงงานกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับสัญญาจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาไว้อย่างเคร่งครัด หากสัญญาดังกล่าวไม่เข้าเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด นายจ้างอาจต้องจ่ายค่าชดเชยเสมือนเป็นการเลิกจ้าง

ดังนั้น การพิจารณาว่าลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าชดเชยหรือไม่ ต้องดูรายละเอียดของสัญญาและลักษณะงานเป็นกรณีไป

เงินที่ลูกจ้างควรได้รับเมื่อหมดสัญญา

แม้จะไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย ลูกจ้างยังมีสิทธิได้รับเงินต่าง ๆ ที่ค้างชำระ ได้แก่

1. ค่าจ้างที่ทำงานแล้ว

นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างสำหรับวันที่ลูกจ้างได้ทำงานจนถึงวันสุดท้ายของสัญญา

2. ค่าลาพักผ่อนประจำปีที่ยังไม่ได้ใช้

หากลูกจ้างมีวันลาพักผ่อนสะสมที่ยังไม่ได้ใช้ นายจ้างมีหน้าที่จ่ายเงินแทนวันลาพักผ่อนที่เหลืออยู่ตามกฎหมาย

3. ค่าล่วงเวลา (OT) หรือค่าทำงานในวันหยุดที่ค้างจ่าย

หากลูกจ้างมีค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด หรือค่าทำงานล่วงเวลาในวันหยุดที่ยังไม่ได้รับ นายจ้างต้องชำระให้ครบถ้วน

4. โบนัสหรือเงินพิเศษ

ต้องพิจารณาตามระเบียบ ข้อบังคับ หรือข้อตกลงของนายจ้าง หากกำหนดเงื่อนไขให้ลูกจ้างได้รับโบนัส ก็อาจมีสิทธิได้รับตามเงื่อนไขนั้น

กรณีต่อสัญญาปีต่อปีมาหลายปี

ในทางปฏิบัติ มีลูกจ้างจำนวนมากที่ทำงานภายใต้สัญญา 1 ปี แต่มีการต่อสัญญาติดต่อกันหลายครั้ง เช่น 3 ปี 5 ปี หรือ 10 ปี

กรณีดังกล่าว ศาลแรงงานมักพิจารณาจากข้อเท็จจริงว่าแท้จริงแล้วเป็นการจ้างงานประจำหรือไม่ หากเป็นเพียงการนำสัญญารายปีมาใช้ต่อเนื่องเพื่อหลีกเลี่ยงสิทธิของลูกจ้าง อาจมีผลให้ลูกจ้างได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานเช่นเดียวกับลูกจ้างทั่วไป

ดังนั้น การอ้างว่า "หมดสัญญา" เพียงอย่างเดียว ไม่ได้หมายความว่านายจ้างจะพ้นจากหน้าที่ในการจ่ายค่าชดเชยเสมอไป

ต้องแจ้งล่วงหน้าหรือไม่

หากเป็นสัญญาจ้างที่กำหนดวันสิ้นสุดไว้อย่างชัดเจน เมื่อครบกำหนดสัญญาโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวเลิกจ้างล่วงหน้า เพราะคู่สัญญาทราบวันสิ้นสุดของสัญญาอยู่แล้ว

แต่หากพฤติการณ์การจ้างงานไม่ใช่สัญญากำหนดระยะเวลาที่แท้จริง อาจมีประเด็นเรื่องค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าได้

สรุป

การหมดสัญญาจ้างรายปีไม่ได้หมายความว่าลูกจ้างจะไม่ได้รับเงินใด ๆ เลย ลูกจ้างยังคงมีสิทธิได้รับค่าจ้างค้างจ่าย ค่าลาพักผ่อนประจำปีที่ยังไม่ได้ใช้ ค่าล่วงเวลา และสิทธิประโยชน์อื่นตามกฎหมายหรือข้อตกลงของนายจ้าง

ส่วนค่าชดเชยนั้น ต้องพิจารณาว่าสัญญาจ้างดังกล่าวเป็นสัญญากำหนดระยะเวลาที่ชอบด้วยกฎหมายจริงหรือไม่ และลักษณะการจ้างงานเข้าข้อยกเว้นตามกฎหมายแรงงานหรือไม่เป็นสำคัญ